Magazine: De Sportfisker 2-2005

Karper: Spiegelkarperprojecten

Spiegelkarperproject; voor de ene een bekend fenomeen, voor de ander een raar in de oren klinkend woord. In het kort betekent een Spiegelkarperproject dat er spiegelkarper uitgezet wordt, na een gedegen onderzoek, om het percentage spiegelkarper van een vijver, plas, kanaal te verhogen. Bij een volledige monitoring worden de karpers voordat ze te water gaan eerst ook nog gewogen en gemeten. De foto’s van –de linkerflank van – de uit te zetten spiegelkarpers worden in gerangschikte vorm ondergebracht in een fotoarchief, waarna zowel sport- als beroepsvissers wordt gevraagd om na de terugvangst van een spiegelkarper deze te fotograferen, te meten en te wegen en de foto aan te leveren bij een meldpunt van een gemonitoord Spiegelkarperproject. Naast volledig gemonitoorde spiegelkarperprojecten zijn er ook globale gemonitoorde spiegelkarperprojecten waarbij door middel van hengelvangstregistratie en het fotograferen, wegen en meten van gevangen spiegelkarpers de karpers globaal worden gevolgd in hun karperbestaan.

Waarom een Spiegelkarperproject?

De meeste karper die rondzwemt in Nederland, betreft schubkarpers* en deze soort is dominant wat betreft de voortplanting, er komen zeer weinig tot bijna geen spiegelkarpers uit een kruising van een spiegelkarper en een schubkarper. Er dreigt een serieus uitsterven van de spiegelkarper vanwege het doorkruizen met schubkarpers vandaar de grote noodzaak tot ingrijpen.

Wat is er nu mooier voor een karpervisser dan een gevarieerd bestand aan karpers? Daarnaast hebben spiegelkarpers stuk voor stuk een eigen schubbenpatroon net zoiets als een vingerafdruk van een mens en zijn dus stuk voor stuk verschillend. Bovendien zorgt het feit dat het fotograferen van gevangen karpers , een ingesleten gewoonte bij karpervissers, ervoor dat deze karpers ook als zodanig individueel herkend kunnen worden.

Dus een gemonitoord spiegelkarperproject zorgt voor een gevarieerd bestand aan karpersoorten, er kan een beeld verkregen worden van de groei vanaf de dag van uitzet van individuele spiegelkarpers ( daarmee samenhangend de kwaliteit van de levenomgeving voor de vis) & eventueel trekgedrag kan in beeld gebracht worden. Het laatste is vooral op open water zoals de Friese boezem zeer interessant .

It Wetterskip is ook zeer geïnteresseerd in de migratie, groei en voortplanting van spiegelkarper. De waterkwaliteit in de Leijen wordt verbeterd , een van de maatregelen in het kader van het Europese NOLIMP-project, en een Spiegelkarperproject is zeer interessant voor onderzoek, monitoring van de beheersvisserij de Leijen. Het water tussen Rottevalle & Eastermar van het relatief kleine (300 hectare) en ondiepe (1 meter) boezemmeer is erg troebel. Dit wordt veroorzaakt doordat brasems in de bodem woelen, karpers zijn 50 % minder bodemomwoelend (RIVO rapport 1992) Op initiatief van de Federatie Friesland van Sportvissersverenigingen en in overleg met het waterschap is er een Spiegelkarperproject in de Leijen opgezet.

Betrokkenheid

Waterbeheerders & visstandbeheerscommissie’s (VBC’s) kunnen ook veel met de bundel aan gegevens die in de loop der jaren verzameld wordt van b.v. een plas als recreatiegebied De Heide. Nog interessanter zijn de gegevens als de vis wordt uitgezet op openwater als de IJssel, Amsterdamse boezem of, nog beter, de Friese Boezem. De eerste projecten lopen vanaf 1998 en staat dus nog in de kinderschoenen maar zeker is dat spiegelkarperprojecten een steeds grotere waarde gaan vormen in het Nederlandse visstandbeheer.

Dit alles staat en valt natuurlijk bij de bereidheid van (karper)vissers om hun vangsten te melden bij het desbetreffende project. Zie het als een verrijking van je mooie hobby: vissen. Het is toch mooi om te zien hoeveel “jouw” vangst gegroeid is vanaf het moment dat hij werd uitgezet? Of  hem verder te kunnen volgen doordat iemand na jou hem vangt? Geen nieuw fenomeen in de karperscène lijkt mij, maar de vissen die meestal als interessant worden beschouwd en dus op de voet gevolgd worden zijn vaak de grotere jongens van een water. Nu schijnt het dat de meeste spiegels goede groeiers zijn dus…

Lopende projecten

In Fryslan lopen er momenteel 2 projecten. Op recreatiegebied De Heide te Heerenveen is oktober 2002 een Volledig gemonitoord Spiegelkarperproject gestart waarbij eenmalig rond de 100 kg spiegelkarper is uitgezet. Met de terugmelding loopt het nog geen storm hoewel er wel spiegeltjes gevangen worden gezien de verhalen uit de hengelsportzaken. Misschien dat het te maken heeft het formaat van de vissen of dat het nog niet algemeen bekend is bij (karper)vissers. (contactpersoon Henri R. van der Wal – spiegelkarper@hsvheerenveen.nl)

Het andere project is van een heel ander kaliber namelijk op de Friese Boezem en zal in najaar 2005 starten met de uitzet van 300 kg op De Leijen. De komende jaren zullen ook op
andere boezem wateren volledig gemonitoorde projecten starten (contactpersoon Wytze Tjoelker als adviseur Commisie water en Visstandbeheer Federatie Friesland te bereiken via ffvs@visseninfriesland.nl )

In de praktijk

Stel je bent even een paar uurtjes aan het penvissen op De Heide en vangt daar een spiegelkarper? Natuurlijk leg je je mooie vangst op een zachte onthaakmat. Denk je bij het wegen ,meten en fotograferen dan even aan het lopende project en maak je een scherpe foto van de linkerflank van spiegelkarper zodat hij kan worden opgenomen in 1 van de unieke en vooruitstrevende manieren van vistandbeheer: een spiegelkarperproject.

Gebruikte informatiebronnen:

-Handleiding Spiegelkarperprojecten

Karper Studiegroep Nederland (KSN)/ Centraal Overleg Spiegelkarperprojecten (COS)

-NVVS-contact december 2004-Spiegelkarperprojecten tonen betrokkenheid karpervissers

Joris Weitjes Centraal Overleg  Spiegelkarperprojecten (COS)

-Nota Herintroductie Spiegelkarper in
de Friese Boezem. Deze is te downloaden via de site www.karperstudiegroep.nl Karperstudiegroep Nederland.

- Wetterskipfryslan.nl

- www.karperstudiegroep.nl